سریال دوستان Friends
امکان نداره این سریال را ببینید و از خنده روده بر نشید
|
آموزش نفوذ در دلها
روشهای موثر ایجاد علاقه و اصول برقراری روابط صمیمانه را بیاموزید
|
|
X
تبلیغات در بلاگ اسکای
|
بالاترین سایتینا یوللایین:
دوشنبه 25 خرداد ماه سال 1388 ساعات 3:39 PM
یایدان نئچه گؤن گئچمیشدی آما اوبامیز اولان ماحاللین بعضی یئرلرینده هله ده قار وار ایدی. ظهر چاغی دوواری ساغیردیک. قوجا بابام 75 یاشلی یاشیل گؤزلی بیر ساری(بور) کیشیدی؛ تؤک لری یونگ تکین آغ ایدی. قویون - گچی لر باشینی توتیردی تا قاری نه نه ساغا. تور(چموش) قویون - گچی لرینن همیشه داعواسی واریدی. هر بیریسی اینن بیر دور چالیشیردی و دووار الیندن قاچاندا دئییردی: «اَی امجه یین کسیلسین!!!»
گؤن آلتیندا اوزو سیجاقدان قیرمیزی اولیردی. یورناق یورناق گلیردی چادیر ایچینه اوجاق قیراغینا اوتوریردی بیر چاها قوری دان تؤکیردی ایچیردی قاری نه نه ده ساغدیگی سؤتلری گتیریردی بیر آیری اوجاقدا اوخلوینان چالیردی. اوندان سورا قوجا بابا بیزه دئییردی:« آی به به لر!!! دورون گئدین قاریاتاقی دان بیر آز قار گتیرین تا برف و شیره ائدک ایچک»
بیزده دوریردیک. چادیر اطرافیندا بیره قارا قازان باشی بیرده دسته سیز کفگیر واریدی. اونلاری ائو قیراغیندان گئچن آخاردا یویوب قاریاتاقیا ساری یولا دوشیردیک. قار یاتاقی تقریبا چادیردان 500 آرشین اوزاغ ایدی. یولدا اوینایا اوینایا ائله او کفگیر اینن قارتیکانی لار باشینی ووریردیک. قاریاتاقیا چاتاندا اول بیر آز اوینیردیک. قازان باشی اؤستونه مینیب یوخاریدان آشاقیا گلیردیک.
اوندان سورا قاریاتاقی نین بیر یئریندن اوزده کی ساری-چامورلی قارلاری کفگیر اینن قیراغا ووریردک. آغ قارلار یاواش یاواش گؤرؤنیردی. قارلاری قازان باشی ایچینه تؤکؤب اوبایا ساری قاییدیردیک. ائوده او آغ قارلاری اوزوم شیره سی ایله قاریشتیریب دادلی دادلی یئییردیک.
ظهر چاغی اوبا بیر عجیب سوکوتا باتیردی. هامی کس باشینی قوییردی یئره بیر آز یاتیردی. او سوکوتو سیندیرن تک سس نئچه دن بیر بیر بیرله ساواشان قاری قاری دوبورلارین(پازان) زنگ لری سسی ایدی. نه سیحیرلیدی او سس........!!!! نه گؤزل ایدی او گؤنلر.......!!! دغدغه سیز، غم سیز...........
ایندی ده من بو قارا شهرین سیجاقدان جهنمه بنزر گؤنلرینده خیابانلاردا او گؤنلرده یئدیگیم آغ دادلی قارلاری یادا سالب اؤز اؤره ییمی سو ائدیرم. او گؤنلردن منه قالان بو شیرین خاطیره لری یاشامیمدا ان گؤزل خاطیره لریم آدلاندیرمیشام.
بالاترین سایتینا یوللایین:
چهارشنبه 6 خرداد ماه سال 1388 ساعات 10:44 PM
Mohammad KAYANİ-Kaşkayı Türkleri-İran
kayani.mohammad@gmail.com
‘Pir Leklek’
'Pir Leklek’ kelimesinin anlamı öğrenmek için Kaşkayı Türklerin yaşlıları ile görüştüm. Gençlerin yaşam şartları bu kavramları unuttuklarını göstermektedir. Göçebelik yani eski Türklerin yaşam şekli bu gün çok az kişi tarafından sürdürülmektedir. Eski kültürü, görüşleri ve yaşamı, değiştirmekte ve unutmaktayız, ama bir kelime tüm bunları bize hatırlatmaya yardımcı oluyor. İşte ‘Pir Leklek’ o kelimelerden biridir.
‘Pir’ kelime anlamı ile çok açıktır.
isim (pi:ri) Farsça
1 . Yaşlı, koca, ihtiyar kimse:
"Ak sakallı pir, bunları söyleyerek sırra kadem basmış."- Y. K. Karaosmanoğlu.
2 . Bir tarikat veya sanatın kurucusu:
"Büyük Itri'ye eskiler derler / Bizim öz musikimizin piri."- Y. K. Beyatlı.
3 . zarf Adamakıllı, iyice:
"Bir söyledi ama pir söyledi."-
4 . Mecaz herhangi bir konuda, bir meslekte deneyim kazanmış, eskimiş kimse, guru.[1]
Asıl konumuzda ‘Pir’ kelimesi daha çok mecaz anlamı ile kullanılmış. Yani herhangi bir konuda, bir meslekte deneyim kazanmış kişidir. Bizim Kaşkayı aksakalları ise ‘Pir’i: akılı, dünya görmüş, geleceği gören, tecrübeli kişiler diye tanımlamaktadırlar.
Söz ikinci kelime yani ‘leklek’e gelince, sorun başladı. Nasıl mı? Bu kelimenin kökünün ne anlama geldiği ile ilgili kesin bir bilgi yok, ama bazı kişiler tecrübelerine dayanarak bazı tanımlamalar yapmışlardır. Bunlardan bazılarına gelin hep birlikte bakalım.
Dr. Manouchehr KİYANİ ‘Siyah Çadır-ha’ kitabında, Leklek’in aslında leke anlamına geldiğini belirtmiştir. Leke leke, yani lekeler kelimesinin zaman içerisinde halk ağzında leklek kelimesine dönüştüğünü vurgulamıştır.
Mehdi bey (82 yaşında şeşbeyli tayfasından[2]), leklek’in aslında hoş haber anlamına geldiğini ve bunun leylekleri gördüğümüzde dilek tutmamız ile bağlantılı olduğunu vurgulamaktadır.
Sara Bibi (63 yaşında keşköllü tayfasından[3]) bol renk ve desenli halılar leke leke görünüşlerine bağlayarak ve bu bağlantıdan yola çıkarak ‘leklek’e anlam kazandırıyor.
Her görüş farklı görünse de ama hapsinde ortak olan, göze hoş gelen, gözelik ve iyiliğin habercisi ve mutlu bir haberdir.
Bu girişten sonra asıl konu yani ‘Pir Leklek’ nedir ve ne anlam taşıyor konusuna geleceğim. ‘Pir Leklek’ bir Pirin, bir akılın, bir dünya görmüşün ve bir geleceği gören kişinin hediyesi anlamına gelmekte. Geleceği görerek her hangi bir düşünce veya yaptığı iş ve bunu tüm insanlığa adayarak oluyor.
Yapılan bu işlerin biri tabiatı korumaktır. Göçebe Kaşkayı halkında ağaçları korumak ve korunan bu ağaçların zarar görmemesin için bu ağaçlara ‘Pir Leklek’ adı verilir.
‘Pir Leklek’ ağaçlarını göç yolunda her yerde görmek mümkündür. Her yamaçta, her ovada, her su kıyısında göze çarpar. Her hangi bir ağaç olabilir, bazen bir yaban ağacı ve bazen bir geven veya güzel bir salkımsöğüt bu adı taşımaya hak kazanır. Büyük şehirlerde yaşamak ve tabiattan uzaklaşmak ile akıl almaz gelebilir ama bir göçebe olarak, bir tabiat dostu olarak anlamak çok zor olmamak gerek.
Göçebe olarak kilometrelerce yolu hayvanların peşinde yürüyerek, dağları, taşları, tepeleri, ovaları ve çayları geçerek yeni otlakta ve yeni bir yaşam yeri bulmak ve tüm zorluğuna rağmen bu yaşamı devam edenler için ‘Pir Leklek’ anlam kazanıyor. Bu yolda bazen çok yorgun olduğunuzda veya açlığı bastırmak için ekmek ve peynir sofranızı açarken başınız üzerinde bir gölgenin ne anlam verdiğini hiç ders kitabında yazmaz ve yazamaz, hiç para almaz ve alamaz ama ‘Pir Leklek’ bunu sadece tabiata saygı karşılığı size verir.
Evet ‘Pir Leklek’ bir ağaçtır her hangi bir ağaç ama işaretlenmiş ağaçtır cayır cayır yakan güneşin altında bir ağaçtır. Altında bebeğini emzirmek için bekleyen anneye, iki roket namazını kaza olmadan kılacak yorgun dedeye, kızgın güneşte doğum yapan koyunun yavrusuna, gölge serpiştiren ağaçtır. Ama Neden ‘Pir Leklek’?
derinden ve geleceği görmek, Canlılar ve tabiat ile iç içe yaşamak ve tabiattan aldıklarımız karşılığı saygıyı, Bilgeli ve bilen olmaktan geçer, söylediklerimin tümü bir kişide toplandı ise ona Pir dememiz gerekiyor. Pir de ‘Pir Leklek’i oluşturur.
Nerede bir ağaç var ki koruması lazım onu işaretleyip ve yok olmaktan koruyorlar. Bu ağaları korumanın yolunu da insanların inançları doğrultusunda olması en büyük korucudur. Bir bez parçasını ağacın bir dalına bağlayıp bu şekilde o ağacı dilek ağacı yapıp ve korumaya alıyor. Bu bezin farklı renkleri ağacın yeşili içinde bir leke gibi duruyor ama insanların bağladığı farklı renklerde bezler lekeler gibidir ve buda ‘leklek’ oluyor. Evet ‘Pir Leklek’in ne anlama geldiği bir cümlede böyle yaza bilirim korunması gereken bir ağacın insanımızın inandıklarına bağlı bir dilek ağacına dönüştürmek. ‘Pir Leklek’e Türkiye’de dilek ağacı adını verdiğimiz bir ağaçtır.
Bu şekilde hem ağaç korunmuş oluyor hem de ümitsiz insanlara bir ümit oluyor.
Aslında neden bu araştırmayı yaptım çünkü Türkiye’nin ‘Pir Leklek’ini görme şansım oldu. Bu ağaç, insanlık tarihinin gelmiş geçmiş en büyük insan ve liderinin düşüncesini ve sadece insanları değil doğayı da düşündüğünü ispati gibidir. Bu büyük insanın her hareketi ve sözü kulaklara küpe olacaktır.
Mavi denizin ve mükemmel sahilde bir ağaç var ki çok şey ifade ediyor bu ağacın altına oturup ve her santimetrekaresi bize ait olan tek denizi seyir etmek, karşı kıyıya baktığımızda dünyanın en güzel şehri İstanbul ki tarihi kendinde barındırmış görüntüsü, arkaya bakıyorum Yalova ormanın denize düştüğü, yeşilin mavi ile karıştığı başka bir şehir, Anadolu’ya giriş şehri, bu kadar gözeliği söz ve yazı ile anlatmak zor
نوشته ی بالا بخشی از مطلبی بود که در مورد قشقایی ها در سایت www.efrasyap.com آمده است. میتوانید همه ی مطلب را در این آدرس بخوانید :http://www.efrasyap.com/KoseYazilari/YaziDetay.aspx?YaziID=411
بالاترین سایتینا یوللایین:
چهارشنبه 6 خرداد ماه سال 1388 ساعات 10:43 PM
ویژگی
های موسیقی قشقایی در " فستیوال ادبیات و موسیقی ترک زبانان جهان" که از
13 تا 15 اردیبهشت در ترکیه برگزار می شود مورد بررسی قرار می گیرد.دامون
شش بلوکی محقق و پژوهشگر ایرانی حاضر در این فستیوال ضمن اعلام خبر فوق به
خبرنگار مهر گفت : این جشنواره با حضور هنرمندان و پژوهشگرانی از 20 کشور
جهان برگزار می شود که قرار است در بخش موسیقی ترک زبانان ایران ضمن معرفی
کامل موسیقی قشقایی فیلم مستندی نیز در همین زمینه به نمایش در آید.
وی
در ادامه افزود : آنچه تا کنون به عنوان موسیقی قشقایی معرفی شده تنها به
موسیقی عاشقی این قوم ایرانی مربوط می شده ، در حالی که دو جنبه دیگر آن
همچنان مغفول مانده است . من در این فستیوال برای اولین بار هرسه بخش این
موسیقی را که شامل موسیقی چنگی ها ، عاشقی و ساربانی است به صورت جداگانه
معرفی خواهم کرد. بیان ویژگی ها و کاربردهای سازی و آوازی موسیقی قشقایی
از دیگر بخش های این جشنواره خواهد بود.
شش
بلوکی همچنین گفت : این فستیوال در شهر ارزروم ترکیه و به میزبانی دانشگاه
اتاتورک برگزار می شود ؛ دبیری جشنواره نیز بر عهده دکتر علی قاقفازیالی
است که تا کنون دو کتاب در مورد موسیقی عاشقی ایران تالیف کرده است.
منبع خبر:http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=869650
متاسفانه موفق این نشدم خبر را به موقع در وبلاگ قرار دهم
بالاترین سایتینا یوللایین:
چهارشنبه 6 خرداد ماه سال 1388 ساعات 10:42 PM
واحد مرکزی خبر، مهر: گروه "حاوا" به سرپرستی پروین بهمنی پنجشنبه 31 اردیبهشت کنسرتی را در شهر ارض روم ترکیه به روی صحنه خواهد برد. دامون شش بلوکی گفت: این گروه که در زمینه موسیقی قشقایی فعالیت دارد به دعوت مسئولان فستیوال "ترک شولینی" قطعاتی از موسیقی قشقایی را در دانشگاه آتاترک اجرا خواهد کرد. این عضو گروه حاوا در ادامه افزود: ما در این کنسرت قطعات ضربی"مارال باخ"، "الچی بیلر"، "دادی داد" ، "اویان" ، "عاشق گلدی" ،"نمچی نمچی" و سه آواز قشقایی با عنوان های "گرایلی"، "بیستون" و "لالایی قشقایی" را اجرا خواهیم کرد.
وی همچنین گفت: در این اجرا پروین بهمنی(سرپرست گروه و آواز)، شهرام صارمی(کمانچه)، اردوان عابدی پور(عود)، سعید جوادی(سنتور)، یلدا یزدانی(دایره و همخوان)، مهران مهرنیا(تار) و خود من با نقاره گروه حاوا را همراهی می کنیم.
منبع خبر:http://persianartmusic.com/content/view/2296/42
بالاترین سایتینا یوللایین:
چهارشنبه 16 اردیبهشت ماه سال 1388 ساعات 11:34 AM
محسن رجایی پناه
mrpcho@yahoo.co.uk
http://mohsenqashqaee.blogfa.com
درصدی از جمعیت پانزده استان جمعیت کوچرو و اسکان یافته ی عشایری تشکیل می دهد. یکی از پر جمعیت ترین ایلات کشور ایل قشقایی است؛ ایلی که بدون اغراق و گزافه گویی، از تاریخ و فرهنگ درخشان برخوردار بوده است.مردم نجیب و شجاع این ایل، سالهاست که در قلمرو جغرافیایی استانهای فارس، اصفهان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر زندگی میکنند.
اگر چه در حال حاضر بیشتر مردم ایلات به مقتضیات زمان و شرایط سیاسی- اجتماعی در روستاها و شهرهای کوچک و بزرگ سکنی گزیده اند؛ اما هنوزباورها و اعتقادات آداب و سنن و مظاهر زیبای فرهنگی، در بین اغلب خانواده های عشایری همچنان استوار و پابرجاست.
بدون شک دست آوردهای نوین علمی، گسترش روز افزون رسانه های گروهی، مشترکات زیست محیطی و لزوم همگرایی با جامعه ی شهری، فرزندان این قوم را نیز تحت تاثیر جدی قرار داده است. تغییر لهجه یا گویش، دگرگونی لباس، تجدد گرایی خانواده ها و بروز الگوهای جدید رفتاری، از نمودهای بارز این تاثیر پذیری است.
زبان ترکی، لباس محلی و موسیقی سنتی، از کهن ترین و با ارزش ترین نمادهای فرهنگی قوم قشقایی محسوب می شود؛ نمادهایی که قرن ها توجه گردشگران خاورشناسان و پژوهشگران غربی را به خود جلب کرده است. در مطالعات محققانی چون: ژ- دومورنی[1]، پیراوبرلینک[2]، پرفسور لوییس بک[3]، و دیگران این عنصر به عنوان شاخص ترین نشانه های هویت فرهگی ایل قشقایی مطرح شده است.موسیقی سنتی قشقایی که بیانگر حماسه ها، دلاوری ها، دلدادگی ها، جدایی ها و حرمانهای مردم این قوم است، شاید بیش از بیشتر از سایر هنجارها و تولیدات فرهنگی ایل، گویا و تاثیر گذار بوده است؛ زیرا در درون هر نوا و نغمه و ملودی و آهنگ، حکایتی تلخ و شیرین و قصه ای ناب و دلنشین نهفته است. کافی است هنگام نواخته شدن این گونه آهنگها، به گوشه ی چشمان مردان و زنان کهنسال ایلی خیره شوید تا با مشاهده ی قطرات زلالی که از گونه های محنت کشیده آنان سرازیر می شود، به وجود چنین حکایتهای شگفت انگیز پی ببرید.
حزن و اندوه و تاثیر و تاثر، از ویژگی های ذاتی موسیقی قشقایی است؛ چرا که این زمزمه ها لالایی ها و نغمه ها، زبان حال مردمی است که همواره با مصائب و بلیای طبیعی و مشقات و مظالم سیاسی دست و پنجه نرم کرده اند. آهنگ هایی چون کؤچ ائیوز، باش گرایلی، نگار و محمود، بوزداغ و دارغا قسی (نوای ساربان) تنها گوشه ای از این دست وصل و هجرانها و رنج و حرمانهای بی بدیل است.
متاسفانه، مردان و زنانی که با چنین نغمه ها و نواها الفتی دیرینه داشتند، در چند دهه ی اخیر، روی در نقاب خاک کشیده و گنجینه ای از فرهنگ و معارف ایلی را همراه خود مدفون کرده اند. اهتمام و پایمردی نسل دوم نیز، در برابر غول مهیب تهاجم فرهنگی که چون اختاپوسی بدنما در همه جا سایه گسترده است، چندان کارساز نبوده است.در این چالش نامتوازن آنچه می توانست و میتواند امید و اطمینان متصور شود ظهور جوانانی است که بدلیل
سرخوردگی و احساس سردرگمی، هم اینک خود را به دست زورق شکسته و امواج پرتلاطم زندگی سپرده اند.
برخی از این نوجوانان در بیمارستانهای همین شهرها قدم به عرصه ی حیات گذاشته اند و در بدو تولد به جای لالای و نوازش مادرانه آژیر آمبوولانس ها بوق گوش خراش اتومبیل ها و صدای سوداگران دوره گرد درگوش آنان طنین انداخته است. طی مراحل رشد جسمانی و عقلانی نیز، در محافل و مجالس و در بازارها بازارچه ها تاچشمانشان کار می کرده، با محصولات صوتی - تصویری اغواگرانه ی شرق و غرب رو به رو شده اند.
ترقه های گوش خراش چهارشنبه سوری، موسیقی جنجالی پاپ، موسیقی به اصطلاح مجلسی و برخی دستپخت های نه چندان دلچسب داخلی نیز، اغلب جوانان بی تکلف ایلی را بمباران فکری و مغزی کرده است؛ تا آنجا که در میان همسالان به اصطلاح با کلاس خود از انتشار و شنیدن موسیقی اصیل قشقایی گونه هایشان از شرمساری سرخ میشود. البته در این میان حساب آن دسته از جوانان تحصیل کرده فهیم و هنرمند قشقایی که با فخر و مباهات نسبت به ترویج و اشاعه ی فرهنگشان اهتمام میورزند، از دیگران جداست.
باید دید موسیقی قشقایی از نظر تنوع ادوات، تعدد آهنگ و همخوانی با دستگاههای رایج دنیا چه نقیصه و کمبودی دارد!. آیا پیشکسوتان این هنر و جوانان با استعداد و علاقمند به این شاخه ی هنری توانسته اند در این بحبوحه بر غنای موسیقی قشقایی بیفزایند؟ آیا از نظر نو آوری و توجه به گوناگونی سلیقه ها قدم مهمی در این راستا برداشته یا هنوز به حفظ و نگهداری همان قالبهای سنتی اما ارزشمند اکتفا کرده اند؟.
اگرچه در موسیقی ایل قشقایی تعدادی آهنگ ریتمیک یا ضربی قابل انعطاف نظیر: حیدری، سحرآوازی، جنگ نامه، هومه هلی (برنج کوبی) و آسانک ها وجود دارد که تا حدی رغبت نسل جوان را برانگیخته است، اما بقیه نواها و نغمه های ثابت مانند: معصوم، نگار داغی، خسرو، هلیلی خسرو، زارینجی و باش گرایلی، غالبا درون مایه ای محزون دارند که به همین دلیل، چندان با استقبال نوجوانان روبه رو نمیشود. بنابراین نمیتوان با این ویژگی ذاتی موسیقی ایل در برابر ابزار پیچیده و انبوه تهاجم فرهنگی و جاذبه ی کاذب موسیقی مدرن امروزی، پایداری کرد. چرا که جسم پاک و روح بی آلایش موسیقی ایل در چنبره ی تهاجمی چند سویه احاطه شده است. موسیقی قشقایی حتی از خویشاوندی و مجاورت با موسیقی دیرآشنای کردی، بندری، عربی و استانبولی نیز ضرر و زیان های جبران ناپذیری دیده است که روح پیشکسوتان این هنر اصیل را آزار میدهد.
از سوی دیگر، جوانی که هرگز روی درخشان ایل را ندیده است، او که حتی یک بار پشت زین اسبی آرام نگرفته است و شهرزده ای که با نغمه های کبک و تیهو، صوت بلبل و قناری، شیهه ی اسبان نجیب و غرش شتران بی رغیب ایل آشنایی ندارد، چگونه میتواند از مضامین نغز اما سربسته ی موسیقی ایل، همان لذتی را ببرد که ما می بریم؟
موسیقی مقامی ایل، با تصویری از شوکت و عظمت و هیبت و صلابت ایل همراه است که تجسم چنین تصاویری، مستلزم آگاهی از پیشینه ی کهن و ساختار زندگی مردم کوچنده است. از سوی دیگر، کامجویی و لذت یابی، به الزام واجبار حاصل نمیشود. اثبات این مدعا نیز بسیار ساده است. سویچ ماشین خود را بچرخانید و به قصد تفریح و تفرج از شهر خارج شوید و بدون تحمیل اراده ی خود، فرزندان جوانتان را برای استفاده از نوارهای موسیقی موجود که بیشتر آنها را خودشان تهیه کرده اند سوق دهید. فکر میکنید اولین انخاب آنها کدام صفحه یا سی دی یا نوار صوتی خواهد بود. دست ساخته های رابرت مایلز[4] یا گروه هیوی متال[5]؟! نوای نی جانسوز شاه میرزا[6] یا صدای اعجاب انگیز ماه پرویز[7]؟.
شاید شما برای چنین سوالی پاسخی مغایر با آنچه که من می اندیشم داشته باشید. اما گمان نمیکنم!!
از نگاه دیگر باید دید که در درون موسیقی غربی که اغلب با زبانی نامفهوم برای جوانان کم سن وسال تولید و عرضه می شود، چه راز و رمزی نهفته است که موسیقی قشقایی فاقد آن است. این همه جاذبه ی دروغین اما نافذ از کجا پیدا شده است؟ چرا کودکان خردسال ما با شنیدن موسیقی غربی انگشتان ظریف خود را به گردش در میآورند اما در برابر موسیقی سنتی عکس العملی نشان نمیدهند.؟ مگر نه موسیقی با جسم و روح انسانها پیوندی ناگسستنی دارد؟ مگر نه به تعبیر برخی از موسیقیدانان، موسیقی غذای روح آدمی است؟ پس چگونه است که جنینی با شنیدن صدای ضربان قلب مادر به وجد میآید؛ اما کودکان دلبند ما، موسیقی دلنشین ما را با چشم دل در نمی یابند.
نوجوانی داشت به یک موسیقی نامانوس غربی گوش میداد. اشعار موسیقی به لهجه ی غیظ انگلیسی سروده شده بود و پیش از آنکه به شعر شباهت داشته باشد، به تلی از آجر پاره میماند. از او پرسیدم: تو که زبان شعر این موسیقی را نمیدانی پس چرا وقت خود را تلف می کنی ؟
پاسخ داد:« زبانش را نمیدانم ولی درک میکنم»
از شنیدن این پاسخ غیر منتظره شگفت زده شدم و از خود پرسیدم او چه چیزی را درک میکند؟ این درک از کجا پیدا شده است؟ چه ابزار و ملزوماتی زمینه ی چنین درکی را برای نوجوان کم سن و سال ما فراهم کرده است؟ و چرا او و همسالان وی از درک زیر و بم های موسیقی آبا و اجدادیش ناتوان است؟
طبیعتا هر موسیقی برای ساخت وانتشار، به ایزار و ادوات مختلفی نیاز دارد. علاوه بر ابن هر موسیقی سنتی و امروزی دارای ساختاری ویژه، ملودی خاص، ریتمی متفاوت و مفهومی کلامی است که ما این مفاهیم کلامی را در قالب شعر می شناسیم. شعر و مضامین ادبی در صورتی برای مخاطب جذاب و شیرین خواهد بود که شنونده با چنین زبان خاص آشنایی داشته باشد. به عبارت دیگر اشعار شاعران اسپانیایی، ژاپنی، روسی و مکزیکی، برای کسانی که هیچ آشنایی با الفاظ و واژه های این زبان نداشته باشند، آنچنان غریب و نامفهوم است که گویی فردی کاملا ناشنوا صرفا از طریق حس شنوایی به اشعار زیبای شاعرانی چون حافظ و سعدی گوش سپرده باشد. آیا او هم از مصراع :« ای کاروان آهسته ران کارام جانم میرود»، همان لذتی را میبرد که من و شما می بریم؟
در چنین شرایطی، برای افراد مذکور، نقش عنصر شعر و جذابیت مجازی آن منتفی است و اگر او هم از قرائت اشعار زیبای شاعران مشعوف میشود، باید ریشه و عامل این وجد و سرور را در جای دیگر جستجو کرد؛ نه در حس شنوایی وی.!
ابزار و ادواتی که در موسیقی غربی به کار می رود، برای نسل جوان ظاهری جذاب و فریبنده دارد. از نگاه آنان گیتار برقی، گیتار باس، درامز، شی گر، ماراکاس، دی جی، تومبا و تیم بالز با ظاهری کاملا متفاوت و گیرا به همت نورپردازی خیره کننده، رقص نورهای جادوگرانه و جلوه های ویژه تصویری، گوی سبقت را از هر وسیله ی صوتی دیگر ربوده اند.
اغلب قطعات و کلیپ های موسیقی غربی که در غالب صوت و تصویر ارائه می شوند، معمولا با حرکتهای تند بدنی جلف و تند و فریادهای برخاسته از عمق حنجره همراهند. به زعم جوانان ما این گونه حرکات با ابراز احساساتی عمیق و آرامشی عجیب مشحون است که خود نوعی همگرایی مدرنیته با جوانان سایر ملل محسوب می شود.
شکل ظاهری نوازندگان و خوانندگان این گونه قطعات نیز از زاویه ی دید جوانان امروزی بسیار شایان توجه است. فرم و شکل لباس، تناسب اندام، آرایش برخی از بخش های بدن، دهن کجی به بعضی از هنجارهای اجتماعی! از دیگر جذبه های این شاخه ی هنری است.
نوجوان و جوان قشقایی که حالا دیکر حکایت های ایل، قصه های کوچ و لباس و ابزار سنتی موسیقی ایلش را باید در گالری ها و نمایشگاهها جستجو کند، چگونه می تواند پایبندی و دلبستگی خود را نسبت به آن چیزی که نمیتواند او را ارضا کند، بروز دهد؟ ما پدران و مادران« دوزیست»! که ریشه درایل داریم اما سر به شهر سپرده ایم، چگونه انتظار داریم فرزندانمان با چنین اوصافی از ما متابعت کرده و از واقعیت های تلخ و شیرین چشم بپوشند و به آنچه که ما میخواهیم و می پسندیم گردن نهند؟ آنان چگونه میتوانند از گیتار دلکنده و به سه تار دل بندند! چگونه میتوانند با چنین اندام نحیف و ناتوان خلاف رودهای مهیب و مهلک شنا کنند؟!همین قدر که هنوز فرزندان پاک طینت و با عاطفه ی ایل، پدران و مادران خود رابه سرای سالمندان نسپرده اند جای بسی خرسندی است.همین قدر که آنان در کانون گرم خانواده هنوز به زبان غنی و ارزشمند ترکی تکلم میکنند، مایه ی فخر و مباهاتند. چرا که با مرگ و فنای هرزبانی قوم و ملتی هم که بدان زبان تکلم میکنند درگورستانی متروکه و مخروبه مدفون میگردند؛ گورستانی که در آن هیچ سنگ نوشته ای دیده نمیشود و هیچ رهگذری بر سر قبری نمی گرید.
Demoegny (۱ مشاور و حقوقدان فرانسوی(عصر قاجاریه)
Oberlig pierre(۲ مردم شناس فرانسوی- آمریکایی متولد1929
Lois bech(۳ (پژوهشگر و استاد دانشگاه واشنگتن(1986)
۴)آهنگساز ایتالیایی
۵)Heavy metalنام یکی از گروههای موسیقی غربی
۶)از پیشکسوتان موسیقی قشقایی
۷)خواننده ای خوش صدا از قبیله ی کورش قشقایی
بالاترین سایتینا یوللایین:
شنبه 29 فروردین ماه سال 1388 ساعات 8:29 PM
Qaşqayı eliniŋ xoş elhan irçisi dunyadan getdi
Eşiddig düneŋ cuma günü Farvardınıŋ 28i Ustad Hac Muhammed Huseyn Kıyanı azan çağı fanı dunyayı terk etmiş.
Cenaze tapşırış merasımı yekşenbe Farvardınıŋ 30i sahar çağı Fıruzabadda qurulacağ.
Allah uno rehmet edsin. Inşallah yeri o dunyada cennet olsun.
طنین خوش الحان ایل قشقایی به دیار باقی شتافت
استاد حاج محمد حسین کیانی روز جمعه 28 فروردین 1388 مقارن اذان ظهر دار فانی را وداع گفتند.
مراسم تدفین صبح روز یکشنبه 30 فروردین ساعت 9 صبح در
فیروزآباد برگزار خواهد شد. مراسم ترحیم نیز عصر همانروز در فیروزآباد
برگزار خواهد شد.
از خداوند متعال مغفرت و رحمت الهی را برای آن هنرمند بی نظیر آرزومندیم.
روحش شاد و صدای خوش طنینش مستدام باد.
مختصری از زندگینامه استاد کیانی
استاد حاج محمد حسین کیانی فرزند محمد علی
به سال 1295 هجری شمسی در ایل قشقایی به دنیا آمد. وی در کودکی نزد شخصی
به نام ملا دادالله ، قرآن مجید و کتابهای مرسوم مکتب خانه های آنزمان را
فراگرفت.
دوران جوانی وی مقارن با فراز و نشیب های
سیاسی بود که عشایر را در تنگنا قرار می داد. با اجرای برنامه تخته قاپو
خانواده وی نیز در فیروزآباد اسکان یافت و به امور کشاورزی روی آورد و سعی
کرد با تلفیق شغل کشاورزی و حرفه دامداری ، معیشت خود را سروسامانی دهد.
وی از آوان نوجوانی به ترنم آوازهای محلی
و اشعار حماسی علاقمند بود . کیانی در دوران جوانی در محضر استادان بزرگی
چون داوود نکیسا نوازنده سه تار و کمانچه و کاکاخان خورشیدی که صوت
دلنشینی داشت ، تلمذ نمود.
این خواننده خوش صدای ایل در سال 1319
ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر و سه دختر می باشد. این نیک مرد عرصه هنر
قبل از انقلاب اسلامی به صورت محدود در چند برنامه رادیویی شرکت نمود ،
اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی در برنامه های هنری متعددی حضور موثر
داشته است.
او در سال 1372 در مراسم یکصدمین سالگرد
درگذشت مأذون شاعر غزلسرای قشقایی خوش درخشید و یاد و خاطره صدای درخشان
گذشته خویش را زنده کرد. سپس در شهرهای تهران ، تبریز ، شیراز ، اهواز ،
کرمان ، گچساران ، فیروزآباد ، هفتگل و خرم آباد به هنرنمایی پرداخت و موفق
به دریافت لوح تقدیر گردید.
گفته می شود که هنرمند بزرگ و ارزشمند استاد
محمد رضا شجریان وقتی صدای وی را می شنود ، می گوید : ای کاش من هم کمی
از حنجره این پیرمرد را داشتم و به وی لقب حنجره طلایی می دهد. آوازهای
زیادی از این هنرمند صاحب نام ایل بر روی نوارهای کاست و سی دی تهیه شده
است که امیدواریم مجدداً کلیه آنها گردآوری و همراه با متن آوازها منتشر
گردد.
منبع: http://www.qashqai.blogfa.com
بالاترین سایتینا یوللایین:
جمعه 28 فروردین ماه سال 1388 ساعات 12:52 PM
زندگی عشایر و قبایل ایرانی، همیشه برای نویسندگان و جهانگردان خارجی جذاب بوده و در سفرنامههای شرقشناسان غربی که به ایران سفر کردهاند، میتوان مطالب زیادی درباره آنان، سنتها و آداب و رسوم آنها و کوچهای دسته جمعیشان، پیدا کرد.
اما کتاب «زنان عشایر ایران» نوشته جولیا هونگ که به تازگی از سوی نشر آی بی توریس منتشر شده، از کتابهای معدودی است که به وسیله یک شرقشناس زن غربی، درباره زنان عشایر ایرانی منتشر میشود.این کتاب که حاصل دیدار و مشاهدات نزدیک خانم هونگ از ایران و ایل قشقایی است، مثل اغلب نوشتههای شرقشناسانه با نگاهی کنجکاوانه به زندگی زنان ایل قشقایی نوشته شده است.
نویسنده با تمرکز بر روی دسته کوچکی از زنان قشقایی، نشان میدهد که آنها چگونه خود را با تغییرات و تحولات اجتماعی سریع پیرامونشان هماهنگ میسازند، در عین حال که سعی میکنند، ارزشها، باورها و سنتهای فرهنگی قبیلهای و هویت قومی خود را حفظ کنند.این کتاب برای کسانی که در دانشگاههای غرب در زمینه «انسان شناسی»، «قومنگاری»، «جنسیت و زنان» و «خاورمیانه و ایران» مطالعه میکنند منبع ارزشمندی است.
نویسنده در فاصله سالهای بین ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۴ دوران کودکی و نوجوانیاش را به همراه مادرش لوئیس بک که انسانشناس آمریکایی است، در میان ایل قشقایی زندگی کرده است. وی فارغالتحصیل «انسان شناسی» از دانشگاه ییل آمریکاست.کتاب «زنان عشایر ایران» نوشته جولیا هونگ با قیمت ۵۲ پوندو پنجاه پنس از سوی انتشارات آی بی توریس در بریتانیا منتشر شده است.منبع: رادیو زمانهhttp://zamaaneh.com/news/2009/03/post_8364.html
توضیح:خانم جولیا هوانگ که دوره ی کودکی و نوجوانی خود را در ایران و در میان قشقایی ها گذرانده علاوه بر زبان انگلیسی به زبانهای ترکی ، فارسی و فرانسه مسلط است. ایشان درترکیه نیز تحقیقاتی انجام داده اند و همینطور با یکNGO در قفقاز و آسیایی مرکزی همکاری کرده اند.(این آدرس)
بالاترین سایتینا یوللایین:
جمعه 28 فروردین ماه سال 1388 ساعات 12:50 PM
شاید شنیدن خبر انتشار اولین آهنگ پاپ ترکی قشقایی برای علاقمندان به موسیقی سنتی و اصیل قشقایی (که بخش انکار ناپذیری از هویت قومی قشقایی هارا تشکیل میدهد و طرفداران بسیاری دارد) چندان جذاب و خوشحال کننده نباشد. موسیقی ای که قشقایی ها را با آن میشناسند. موسیقی ای که آهنگهای کهن و دلنشینی همانند کؤچ ایوز، باش گرایلی، غریب و صنم و نگار و محمود دارد. آهنگهایی که تنها موسیقی نیستند بلکه هویت قومی و تاریخ ایل را در خود نهفته دارند. اما نکته اینجاست شاید بتوان با آثار مدرن و امروزی همانند این اثر جوانان ونوجوانان قشقایی را نسبت زبان مادری و ادبیات خود علاقمندتر نمود. زبانی که اگر روزی از بین برود نه آن آهنگ های ارزشمند کؤچ ایوز و غریب و صنم و غیره باقی خواهند ماند، نه این تک آهنگ پاپ و نه هویتی برای متکلمانش.
در سالهای اخیر که موسیقی اصیل قشقایی چندان فعال نبوده آثار زیادی از سوی بعضی از افراد منتشر در شده است که عمدتا آثاری سطحی و مبتدیانه، عامیانه و با اشعاری ضعیف، بی معنی و بی ربط و پر اشتباه و بعضا مبتذل بوده اند. این آثار که اکثرا با ارگ نواخته میشدند و بیشتر برای مجالس عروسی مناسب بودند، کیفیت موسیقی قشقایی را به شدت پایین آورده اند به طوری که شرم آور بود آنها را موسیقی قشقایی نامید، هر چند که به هر حال باز هم این آثار دیده و شنیده میشدند(به علت فقدان موسیقی پر محتوا). در این آثار اشعار بی ربط و بی معنی و به شدت با فارسی آمیخته بودند(به علت کم سوادی خواننده و عدم آشنایی لازم با ادبیات ترکی). صدای خواننده معمولا بی دلیل بیش از حد بلند بود و کلمات به طور افراطی کشییده میشدند.
اما آهنگ این پاپ از نظر کلاس کار و نظم هماهنگی به مراتب بالاتر است به طوری که به هیچ وجه نمیتوان این اثر را با آن آثار مبتدیانه مقایسه کرد. اشعار زیبا با معنی و بدون غلط هستند، کلمات بیش از حد کشیده نمیشوند و صدای خواننده بیش از حد بلند نمیشود. کیفیت ضبط صدا نیز بسیار بالاست و کاملا مشخص است که کار بر اساس قائده و هارمونی و اصول هنری تهیه شده است و اثری کاملا شیک و آبرومندانه ای بنظر میرسد. یقینا آهنگ گلین به عنوان اولین آهنگ پاپ قشقایی به آهنگی ماندگار در موسیقی قشقایی تبدیل خواهد شد.
آهنگ گلین که با صدای آقای محمد خیراتی و شهرام اسدی و باهمکاری و صدای گرم آقای محمود اسکندری تهیه شده است در واقع یک آهنگ از آلبوم فارسی یادم رفت محسوب میشود. به نظر میرسد اگر قرار باشد علاوه بر موسیقی اصیل قشقایی در حوزه های دیگری نیز فعالیت شود آثاری اینچنینی بر آن آثار ضعیف به مراتب ارزش و ارجحیت دارند. مسلما این نوع آهنگ ها ی مدرن و شیک با استقبال زیادی به خصوص از طرف جوانان مواجهه خواهند شد. اما قبل از آن تولید کنندگان این آثار مسلما نیاز به تشویق، ترغیب و راهنمایی از سوی فعالان و علاقمندان موسیقی و ادبیات قشقایی خواهند داشت. مانع بزرگی که در مقابل تولید آثار پاپ وجود خواهد داشت عدم وجود اشعارجدید و مناسب است به طوری که در همین آهنگ نیز اکثرا از اشعار قدیمی و فولکلور استفاده شده است. نکته ی دیگری که واقعا جای تاسف دارد این است که این آهنگ حدود شش ماه پیش تولید شده اما تاکنون تعداد انگشت شماری از قشقایی ها آنرا شنیده اند.
در کل صرف اینکه ترکها بعد از صدها سال از حضور در جنوب ایران (که اصالتا به هیچ وجه یک منطقه ترک نشین نیست) هنوز زبان خود را حفظ کره اند و در سال 2008 به زبان خودشان آهنگ پاپ میخوانند! فرهنگ لغت مینویسند و شعر میسرایند امیدوار کننده است. آما آیا ما نیز همچون گذشتگانمان زبان خود را به آیندگان انتقال خواهیم داد؟
در پایان از دوستان عزیزی که این آهنگ شیک و آبرومندانه را تهیه کرده اند صمیمانه تشکر میکنیم و امیدواریم در آینده ای نزدیک باز هم شاهد آثاری زیبا و کامل تر از آنها باشیم.
برای دانلود آهنگ گلین به این صفحه بروید.
بالاترین سایتینا یوللایین:
پنجشنبه 13 فروردین ماه سال 1388 ساعات 3:10 PM
Raziye Kazemi Koranı isfendiñ 26 günü, 1361 yillinde Sehra-ye Bağ
kendi, Lar şehriñ tevabesinda Emele'niñ Koranı tiresinde doğuldu.
Kazemi yazdıgı 10 yaşarlıgden, inşa ve dastanınan başladı. Sora Türkçe
elefbasını örgendi. Türkü kitabları oxudu. Kazemi şiir soylamagı 1384
yilliñ yayında başladı
راضیه کاظمی کرانی 26 اسفند 1361 در روستای صحرای باغ از توابع شهر لار- طایفه عمله تیره کرانی- بدنیا آمد. نوشتن را از 10 سالگی با انشانویسی و داستان نویسی آغاز کرد. از سال 1380 شروع به خواندن کتابهای ترکی کرد و الفبای لاتین زبان ترکی را نیز فرا گرفت وی سرودن اشعار ترکی را به طور جدی از تابستان سال 1384 آغاز کرده است. ایشان اشعاری نیز به زبان فارسی سروده اند.
شعر زیبایی از این شاعر به همرا یک عکس زیبا:
سن آراز چاییندان گئچمه میشنگ سن؟ Sen Araz çayından geçmemişeñ sen
کؤرپه لرینگ اتگینده یایمه میشنگ سن؟ Körpeleriñ etteginde yaymamışñ sen
آیریلیغا، قانا صبری چوخ ائلیم Ayrılığa qana sebri çox ellim
دؤندوگ ایچی بیر کؤپرو وورمه میشنگ سن؟ Döndüg içi bir körpü vurmemişeñ sen
دینه دینه دئ کی سنی ساتدیلار Dine dine de ki seni satdılar
حؤرمتینگی بویون آردینا آتدیلارHürmetiñi boyun ardına atdılar
اؤزلری و یاشیل یانان گؤزلری Özleri ve yaşıl yanan gözleriچادیرلری کند ائتدیلر، قویونلاری ساتدیلار Çadırleri kend etdiler qoyunları satdılar
کیم دؤشله دی سنین تورپاغین آتا Kim döşledi senin torpağını ata
دئدی گئد گئد او اوزاق یوللارا Dedü ged ged o uzaq yollara
دالینجا آشیقینن سازی یوللارام Dalınca aşıqınen sazı yollaram
چؤلدن یوللا آرا دوشن داغلارا Çölden yolla ara düşen dağlara
********
قاشقا چمن باغچاسینین آلماسی Qaşqa çemen bağçasiniñ alması
چؤلدن داغا اؤرگیمین پاراسی Çölden dağa yüreğimiñ parası
اینانما کی بیر گؤن سندن آیریلام İnanma ki bir gün senden ayrılam
چاغیرینن چؤره گ اؤره گیمین فایداسی Çağırınen çörek yüreğimin faydası
مندن سورا بو باغ و بو اؤزوملر Menden sora bu bağ o bu üzümler
گلینلرین آق بویونو و دؤزوملر Gelinlerin ağ boyunu o düzümler
مندن سورا وفا کیمسه ده گؤرمه Menden sora vefa kimsede görme
قارداش اولماز منه اؤزگه لر Qardaş olmaz mene özgeler
منی قوودونگ اولدوز اولانگ گؤیلره Meni qovduñ olduz olañ göylere
یئره ووردونگ ال تاپمایام اللره Yere vurdiñ el tapmayam ellere
بزنمیش گلین تک گؤزه ل ایی وارینگ Bezenmiş gelin tek gözel iy varıñیئل اسه ایدی توتیانگی گؤزلره Yel eseydi tutiyañı gözler 
ایندیرین(دانلود ائدین حجم ۳۹۵ کیلوبایت)
شعری که در فایل صوتی خوانده میشود کمی با شعر بالا متفاوت است. البته من شخصا نمیدانم آیا این صدای خود شاعر است یا فرد دیگر ضمن اینکه لهجه ی کسی که شعر را خوانده کمی غیر موزون به نظر میرسد. خود شعر هم خالی از ایشتباه و اشکال نیست. اما به هر حال باز هم بسیار زیباست
نکته ی دیگر اینکه تیره کرانی اصالتا تیره ای کُرد نژاد است که در میان قشقاییها زندگی میکنند و جز ایل قشقایی محسوب میشوند. به طور کلی درمیان تیره های پر شمار ایل قشقاییی که قریب به اتفاق ترک هستند تیره های معدودی هستند که اصالتا لُر و یا کُرد هستند. به همین صورت نیز در میان ایلات دیگر مانند ایل بختیاری نیز معدود تیره های ترک یا کُرد زندگی میکنند.
بالاترین سایتینا یوللایین:
شنبه 24 اسفند ماه سال 1387 ساعات 10:15 AM
قشقائی ائل ادبیاتی عنوان کتاب کوچکی است که هموطن آذربایجانی جناب آقای علیرضا ذیحق در سال 1361 در مورد ادبیات ایل قشایی تهیه کرد اند. در ابتدای این کتاب 22 صفحه ای که به زبان ترکی آذربایجانی نوشته شده است توضیحات مختصری در مورد تاریخچه ی ایل قشقایی آمده است. سپس توضیحات مختصری راجع به ماذون قشقایی و چند شعر این شاعر و سپس هم توضیحاتی در مورد یوسفعلی بیگ به همراه اشعار زیبایی از او آورده شده است بعلاوه چند طرح از قشقایی ها نیز در این کتاب گنجانده شده است. این کتاب درتابستان سال65 در تبریز به چاپ رسیده است. آقای ذیحق اخیراین کتاب را به همراه تعدادی دیگری از کتابهای تالیفی خود در وبلاگی برای دانلود علاقمندان قرار داده اند. در میان کتاب های تالیفی ایشان این کتاب از معدود کتابهایی است که به موضوعی غیر از ادبیات آذربایجان اختصاص دارد. از ایشان تشکر می کنیم...
ایندیرین(دانلود ائدین حجم 5.13 مگابایت)
(برای دانلود کردن روی آدرس save target as را انتخاب کنید و یا آدرس فایل مورد نظر را مستقیما در دانلود منیجر خود وارد کنید. در صورت خراب بودن لینک میتوانید از این لینک غیر مستقیم برای دانلود استفاده کنید. متاسفانه حجم فایل نسبت به تعداد صفحات زیاد است.)هر چند این کتاب کتاب کوچکیست اما از معدود کتابهایی است که می توان در مورد قشقاییها در اینترنت پیدا کرد . از دوستانی که بهE-Book در مورد قشقایی ها دسترسی دارند خواهش میکنیم آنها را ارسال کنند تا برای استفاده همگان در اینترنت قرار گیرد.
بالاترین سایتینا یوللایین:
شنبه 17 اسفند ماه سال 1387 ساعات 3:13 PM
با توجه به اینکه امکان مشاهده ی وبلاگهای بلاگ اسکای بر روی گوشی های موبایل از طریقGPRS فعال شده است دوستان عزیز میتوانند 10 مطلب آخر این وبلاگ قشقایی تورک را با وارد کردن آدرس : http://qashqaiturk.blogsky.com/m در مرورگر موبایل خود مشاهده کنند(برای مشاهده میتوانید همین حالا روی لینک کلیک کنید). توضیحات بیشتر در این مورد در این آدرس موجود است. با فراهم شدن این امکان مخاطبان وبلاگهای بلاگ اسکای قادر خواهند بود در هر جایی که حضور دارند به مطالعه ی وبلاگها بپردازند.
بالاترین سایتینا یوللایین:
چهارشنبه 30 بهمن ماه سال 1387 ساعات 10:55 AM
نویسنده: ابوالفضل جعفری ، دبیر ادبیات فارسی
اگر بخواهیم در میان شعرای قشقایی یکی از بزرگترین و خیال پردازترین و در عین حال صمیمی ترین آنها را برگزینیم، او کسی جز سید محمد ابراهیم فرزند سید علیرضا متخلص
به مأذون متولد 1246 ه.ق نیست. آباء و اجداد این شاعر بزرگوار که وابسته
به سادات موسوی و از اولاد امام زاده یحیی و از نوادگان امام موسی کاظم
بودند که روستای شیخ هابیل از نواحی بهبهان به سال 1163 ه.ق مهاجرت
کرده و در میان ایلات و بلوکات فارس و چهار محال مسکن می گزینند. مأذون
در این باره می گوید :
مأذون قشقایی تفصیلی چو خدور آتاسی سادات کهگیلولی دیر
آناسی قشقایی قادرلی مشهور منزلی شیراز دور، اصلی شیخ هابیل
ترجمه
:«تفصیل مأذون در (میان ) قشقایی زیاد و پدرش از سادات کهکیلویه است. مادرش از طایفه مشهور قادر لوی ایل قشقایی است؛ منزلش در شیراز و اصل وی
شیخ هابیلی است.»
اوج شاعری مأذون در عصر ناصرالدین شاه و حتی مرگ شاعر با حادثه قتل ناصرالدین شاه (1313 ه.ق )مقارن است. این شاعر در بین شاعران قشقایی یگانه فردی است که در شعر و شاعری درخشیده و درحقیقت واسطه العقد شعرای ترک زبان قشقایی است. و مسلم است ظهور
چنین شاعری در جامعه بسته ایلی که حتی تلقی آنها از وطن به مسیر کوچ محدود
می شده مایه شگفتی است و اندکی بعد از مأذون این ارتباط فرهنگی و شعر و
شاعری در ایل تا عصر معاصر قطع می شود .
ظهور
شعرای قشقایی عمدتا در دوره بازگشت ادبی ایران صورت گرفته و مسلم است که
ارتباط قشقائیان ، قبل از مأذون با برخی از خاندانهای ادب پرور خطه فارس
چون خاندان وصال و قاآنی شیرازی در ترقی شعر و ادبیات و فرهنگ ایلی
مؤثر بوده است؛ این شاعر بنا به مقتضای زمان همانند دیگر شاعران دوره
بازگشت از شعرای طراز اول و فرهیخته قبل از خود اثر پذیرفته است و به
گونهای که با مطالعه دیوان وی گاه ترنم موزون فردوسی و نظامی تداعی می
گردد و زمانی نیز طنین دلنشین سعدی و حافظ و قاآنی شیرازی .
این
شاعر از محضر فضلا و دانشمندان قبیله خود بالاخص پدرش، کسب علم و دانش می
نموده و در صرف و نحو عربی و فنون شعر و شاعری به مقام استادی نائل می گردد که آرایه ها و شیوه زبان شعر وی مؤید این مطلب است .زبان
وی ترکی قشقایی است و این زبان ازخانواده ترکی آذربایجانی که باید آن را
زبان مادری ایل قشقایی نامید. دین و مذهب او همانند طوایف شش گانه
قشقایی شیعه اثنی عشری است .
علی
رغم اشاره صریح مأذون بر تعدد زوجات در دیوان تنها یک بار ازدواج کرده .
از این همسر دارای دو فرزند ، یک پسر و یک دختر ، که پسر وی (احمد) گویا
در جوانی کشته می شود و نام دختر وی جواهر سلطان که با سواد بوده وخطی
خوش داشته است و با یکی از بزرگان شیخ هابیلی به نام میرزا عبدالله ازدواج
می کند که نوادگان وی هم اکنون در استان فارس و اصفهان سکونت دارند .
مأذون
همانند آبا و اجداد خود در دستگاه سران قشقایی به عنوان مکتبدار و شاهنامه
خوان انجام وظیفه می کرده است وی شاعری آزاده است ، زمانی که دستگاه
بزرگان را موافق طبع خود نمی بیند بی درنگ آنان را ترک می کند و بدون تملق
و چابلوسی به دستگاه سران دیگر –که شاید اهمیتشان نیز کمتر است –می
پیوندد؛ از سوی دیگر ایلخان و بزرگان ایل که بیشتر سرگرم رتق و فتق امور
ایل بودند و فرصتی و شاید امکانات لازم و در خوری برای تشویق و بزرگداشت
شاعر فراهم نکرد و به همی خاطر روح نا آرام مأذون مکدر می شود و با یرودن
هجویه ای علیه ایلخانان جبهه می گیرد و درصدد مبارزه با آنان بر می آید.
مطلع ابیات زیر نمونه ای از هجویه های مأذون است که پیرامون محمد قلی خان
ایلخانی سروده است :
ظلمو نان دستگاهی قوران بی خبر یقلر بو دستگاه نا تمام بیرگؤن
عاقبت وئرر تخم مکافات ثمر چکلر ظالمنان انتقام بیر گؤن
ترجمه
:«(ایلخانی !)دستگاه
خود را بی خبر و با ظلم بنا نهادی ولی روزی این دستگاه ، تمام برچیده
خواهد شد عاقبت تخم کافات ثمر خواهد داد و روزی از ظالمان انتقام خواهد شد
.»
ناگفته
نماند که مأذون به حضور ظل سلطان،حاکم اصفهان، میرسد و با بدیهه سرایی
پیرامون اسبان وی به دریافت جایزه و تخلص مأذون نائل می گردد. ممدوحین
مأذون، سلطان محمد خان، داراب خان، سهراب خان، اللهیار خان و بهادر خان بوده است و افرا سست عنصری نظیر محمد قلی خان ایلخانی، علی قلی خان،
نصرالله خان ، قباد خان، قلی خان و برخی از کلانتران مانند همت علی کیخا
دره شوری و فضل علی بک قراچه ای مورد هجوم مأذون قرار گرفته اند و اگر
زندگی این هجو شدگان را بررسی کنیم ، می بینیم که ضعفی در مسئولیت امور
ایلی داشته اند و این گونه بهانه به دست مأذون داده که شجاعانه به آنها
بتازد؛
این شاعر گاهی چون خاقانی از قدر ناشناسی مردم گله می کند :
قدرینگی بیل قدرینگ بیلن یوخولسا بیزیم ائلده قدربیلن آز اولور
ترجمه
:«اگر کسی قدر تو را نمی داند، تو قدر خود را بدان زیرا در ایل قدرشناس کم است.»
و گاهی خیام وار به چگونگی آینده شک می کند :
گؤرنگ هارا چکه بیزیم سرانجام اؤزو مست، گؤزو مست یادوما دوشدی
ترجمه
:«نمی دانم سرانجام کجا خواهد رسید آن مست چشم (خمار چشم ) به خاطرم رسید .»
و زمانی همچون سعدی بر عمر تلف کرده خود تأسف می خورد .
عمر و می صرف ائددیم ضایع اوتوردوم یالان وعده دیلدن دیله دوشوبدور
ترجمه
:«عمر خود را صرف کردم و ضایع نشستم زیرا وعده دروغین از زبانی به زبان دیگر خواهد رسید.»
این شاعر بارها در دیوان خود را عاشق عارف می نامد:
« عاشق عارفم رند و تند مزاج»
گاهی از عرفان می گوید و زمانی نیز از عشق زمینی سخن به میان می آورد. گاه با زبان ترکی هنر نمایی میکند و گاه حرفش را با تیغ برنده و طبع گهرزای فارسی بیان می کند:
ز ترکی باراستی مجلسی بکش تیغ برنده فارسی
اشعار
وی با موضوعات مختلف و رنگارنگ همراه است این شاعر از صدای بلبل و از
گلهای رنگارنگ سخن می گوید و چون هنر مندی خلاق هر لحظه ما را با دنیای
دیگر و زیبای دیگر ی آشنا می کند و مقتضای حال و مقام همه را به تفکر وا
میدارد و زمانی از گذشت روزگار می گوید و به ما پند و عبرت می آموزد و
گاهی از مرگ افراد و شهامتشان می گوید. و ما را به شجاعت وا می خواند و حتما فقر نیز به عنوان یک عنصر قوی همیشه و همه جا در شعر او حضور دارد.
هئچ میرزا گورمه دیگ پولی اولمایا آت و قطر، کنیز _ قولی اولمایا
ترجمه
:«میرزای بدون پول و اسب و قاطر و کنیز و غلام ندیده بودیم.»
آرامگاه
ماذون در شیراز بقعه ی شاهزاده منصور است که بعد از چندین سال مخفی بودن
در دل خاک پیدا شده و هم اکنون مشغول مرمت آن هستند.
منبع: اندیشه و ادب
متن بالا از وبلاگ ادب و اندیشه(گروه زبان و ادبیات فارسی متوسطه ی سمیرم) انتخاب شده و چکیده ای از پایانامه آقای ابولفضل جعفری میباشد.. البته مطلب اصلی دارای غلط های املایی زیادی بود که در اینجا تصحیح شده اند. در مجمع مطلب مستند و جالبی بود و من شخصا تاکنون چنین مطلبی با این سطح در مور ماذون ندیده بودم البته امیدوارم اطلاعاتی که ارائه کرده اند هم درست باشد. ای کاش همه ی این پایانامه در اینترنت قرار میگرفت. موضوعی که من هنوز هم متوجه نشده ام اینست که اشعار ترکی ماذون چه ربطی به رشته ی ادبیات و زبان فارسی دارد( زیرا هرچند ماذون به سه زبان ترکی، فارسی و عربی شعر سروده اما شهرت وی به خاطر اشعار ترکی است.)
بالاترین سایتینا یوللایین:
جمعه 11 بهمن ماه سال 1387 ساعات 8:04 PM
M . Gündüz - Turkey
چهار هزار ضرب المثل ترکی قشقایی به ترکی استانبولی برگردانده میشوند.
آقای م. گؤندوز از ترکیه قصد دارد ضرب المثل های کتاب ((ضرب المثل های ترکی قشقایی)) اثر استاد اسدالله مردانی رحیمی را به ترکی استانبولی برگردارند. گؤندؤز 36 ساله که مدرس و همینطور دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ی ادبیات ترکی است از طریق استاد دوره ی کارشناسی ارشد خود با این کتاب و همین طور کتاب فرهنگ لغت ترکی قشقایی آشنا شده است.
وی که دریکی از شهر های شرق ترکیه زندگی میکند تا کنون کار برگردان الفبایی ضرب المثلها را از الفبای عربی به الفبای لاتین ترکیه به پایان رسانده و اکنون مشغول برگرداندن و توضیح معانی این ضرب المثل ها به ترکی استانبولی است. با توجه به نزدیکی زیاد زبان قشقاییها به ترکی آذربایجانی در ترجمه ی ضرب المثلها از منابع ترکی آذربایجانی نیز کمک گرفته شده است.
مسلما ترجمه ی این ضرب المثل ها به ترکی استانبولی راه را برای ترجمه ی آنها به سایر زبانها ی ترکی و همینطور به سایر زبانهای دنیا هموار خواهد کرد و در حفظ و شناساندن فرهنگ و زبان قشقایی ها میتواند موثر باشد و این ضرب المثلها از دایره ی محدوده ی یکی دو ملیون نفری قشقایی ها فراتر برده امکان مطالعه ی این ضرب المثلها رابرای دهها ملیون نفر فراهم خواهدکرد. ضمنا با توجه به اینکه تورکولوژی در ترکیه به مراتب فعالتر از ایران است ترجمه این اثر راه را برای سایر محققان ترکیه برای بررسی بیشتر در مورد قشقایی ها خواهد گشود. چه بسا از طریق مقایسه ی این ضرب المثلها با ضرب المثلهای سایر گروههای ترک زبان بتوان دلایل و مستندات تاریخی- قومی بیشتری از قشقاییها بدست آورد. البته همه ی اینها بسته به کیفیت کار آقای گؤندؤز خواهد بود. آقای گؤندؤز مسلما در این را از کمک بی نیاز نخواهند بود.
شایان ذکر است کتاب ((ضرب المثل های ترکی قشقایی)) در سال 1378 در 180 صفحه منتشر شد و در آن بیش از 4000ضرب المثل ترکی جمع آوری شده از قشقایی ها نوشته شده است. بی شک اثر ترجمه شده نیز مرهون زحمات چندین و چند ساله ی استاد اسد الله مردانی خواهد است.
بار دیگر از زحمات این استاد ارجمند و دلسوز که در راه حفظ و معرفی فرهنگ و زبان قشقایی ها زحمات زیادی را متحمل شده اند تشکر کرده و بر دستانشان بوسه ی سپاس می زنیم وامیدواریم روزی سایر مواریث زبانی ترکان قشقایی از جمله آسانک ها (تورکو ها) قشقایی که آنها نیز توسط استاد مردانی جمع آوری شده اند به ترکی استانبولی برگردانده شوند. به هر حال در زمینه زبان و تاریخ ترکان قشقایی هنوز هم عرصه ی زیادی برای فعالیت پژوهشگران وجود دارد.
